Czy od 2 sierpnia 2026 r. każdą treść stworzoną przez AI trzeba będzie oznaczać?

Nie. AI Act nie wprowadza ogólnego obowiązku oznaczania każdej wiadomości, umowy, reklamy, grafiki czy publikacji przygotowanej przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji.

Od 2 sierpnia 2026 r. zaczną być jednak stosowane obowiązki dotyczące przejrzystości niektórych systemów oraz treści generowanych lub modyfikowanych przez AI. Zostały one określone przede wszystkim w art. 50 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689, określanego jako AI Act.

Przepisy nie odnoszą się przy tym wyłącznie do ChatGPT. Mogą mieć zastosowanie również do korzystania z innych narzędzi i systemów sztucznej inteligencji, takich jak Microsoft Copilot, Google Gemini, generatory obrazów, dźwięku i materiałów wideo oraz inne rozwiązania wykorzystujące modele AI.

Czy przedsiębiorca korzystający z narzędzi AI podlega AI Act?

Przedsiębiorca wykorzystujący system AI w ramach prowadzonej działalności może być uznany za podmiot stosujący w rozumieniu art. 3 pkt 4 AI Act.

Podmiotem stosującym jest osoba fizyczna lub prawna, organ publiczny, agencja albo inny podmiot, który wykorzystuje system AI, nad którym sprawuje kontrolę. Definicja ta nie obejmuje korzystania ze sztucznej inteligencji w ramach osobistej działalności pozazawodowej.

Samo korzystanie z narzędzia AI nie oznacza jednak, że przedsiębiorca będzie objęty wszystkimi obowiązkami przewidzianymi w rozporządzeniu. Zakres jego odpowiedzialności zależy między innymi od rodzaju wykorzystywanego systemu, sposobu jego zastosowania oraz charakteru wygenerowanej treści.

Czy każdą treść stworzoną przy pomocy AI trzeba będzie oznaczyć?

Nie. Obowiązek oznaczania nie obejmuje każdej treści przygotowanej przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji.

Zgodnie z art. 50 ust. 2 AI Act to dostawcy systemów AI generujących syntetyczne treści tekstowe, dźwiękowe, graficzne lub wideo mają zapewnić, aby wyniki działania systemu zostały oznakowane w formacie nadającym się do odczytu maszynowego i były wykrywalne jako sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane.

Jest to przede wszystkim obowiązek techniczny spoczywający na dostawcy systemu. Nie oznacza on automatycznie, że każdy przedsiębiorca korzystający z ChatGPT, Copilota, Gemini lub innego narzędzia AI musi umieszczać pod każdą przygotowaną treścią informację: „treść wygenerowana przez AI”.

Obowiązek ten nie ma ponadto zastosowania, jeżeli system AI pełni jedynie funkcję wspomagającą standardową edycję albo nie zmienia w istotny sposób danych przekazanych przez użytkownika ani ich znaczenia.

Kiedy trzeba ujawnić wykorzystanie AI?

Szczególne obowiązki dotyczą deepfake’ów. Zgodnie z art. 3 pkt 60 AI Act deepfake oznacza wygenerowane lub zmanipulowane przez AI obrazy, treści dźwiękowe albo materiały wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia i mogą zostać błędnie uznane przez odbiorcę za autentyczne lub prawdziwe.

Na podstawie art. 50 ust. 4 AI Act podmiot wykorzystujący AI do wygenerowania lub zmanipulowania takiej treści będzie zobowiązany ujawnić, że materiał został sztucznie wygenerowany lub zmodyfikowany.

Obowiązek ujawnienia może również dotyczyć tekstów generowanych lub modyfikowanych przez AI, które są publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym.

W takim przypadku informowanie o wykorzystaniu AI nie będzie jednak konieczne, jeżeli treść została zweryfikowana przez człowieka lub poddana kontroli redakcyjnej, a osoba fizyczna albo prawna ponosi odpowiedzialność redakcyjną za jej publikację.

Wykorzystanie AI jako narzędzia wspierającego przygotowanie publikacji nie musi zatem prowadzić do obowiązku jej oznaczenia, jeżeli człowiek sprawdził treść, zatwierdził ją i przyjął odpowiedzialność za jej ostateczny kształt.

Z art. 50 AI Act nie wynika również ogólny obowiązek oznaczania typowych treści marketingowych, ofert handlowych czy zwykłych postów publikowanych przez przedsiębiorcę tylko dlatego, że przy ich przygotowaniu wykorzystano sztuczną inteligencję. Każdy przypadek należy jednak ocenić indywidualnie, z uwzględnieniem charakteru i celu publikacji.

Czy za brak wymaganej informacji grozi kara?

Tak. Niewykonanie obowiązków dotyczących przejrzystości określonych w art. 50 AI Act może skutkować nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej.

Kara może wynieść do 15 000 000 euro, a jeżeli naruszenia dopuściło się przedsiębiorstwo, do 3% jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego. Co do zasady zastosowanie ma wyższy z tych limitów.

Karę pieniężną będzie nakładała Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, w drodze decyzji. Od decyzji Komisji będzie przysługiwało odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie, Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Odwołanie będzie wnoszone za pośrednictwem Komisji w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Sąd będzie mógł oddalić odwołanie, a w przypadku jego uwzględnienia uchylić albo zmienić zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy.

Nie oznacza to jednak, że każde uchybienie automatycznie spowoduje nałożenie maksymalnej kary. Przy ustalaniu jej wysokości Komisja powinna uwzględnić między innymi charakter, wagę i czas trwania naruszenia, liczbę osób poszkodowanych, rozmiar poniesionej szkody, wielkość przedsiębiorstwa, stopień jego odpowiedzialności, współpracę z organem oraz to, czy naruszenie było umyślne, czy wynikało z zaniedbania.

Czy firma powinna wprowadzić zasady korzystania z AI?

AI Act nie nakazuje każdemu przedsiębiorcy przyjęcia odrębnego regulaminu korzystania ze sztucznej inteligencji ani powołania specjalnego inspektora do spraw AI.

Należy jednak pamiętać, że art. 4 AI Act, stosowany już od 2 lutego 2025 r., zobowiązuje dostawców i podmioty stosujące systemy AI do podejmowania środków zapewniających odpowiedni poziom kompetencji osób korzystających z takich systemów w ich imieniu.

Wewnętrzne zasady korzystania z AI mogą określać między innymi, jakie informacje wolno wprowadzać do systemu, które treści wymagają weryfikacji, kto odpowiada za zatwierdzenie materiału oraz w jakich przypadkach należy ujawnić wykorzystanie sztucznej inteligencji.

Ma to szczególne znaczenie w przypadku przetwarzania danych osobowych, informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, dokumentów klientów oraz treści, których publikacja może wywoływać skutki prawne.