Z pomocy obrońcy najlepiej skorzystać na możliwie najwcześniejszym etapie postępowania, optymalnie jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem i przed złożeniem jakichkolwiek wyjaśnień, a w przypadku otrzymania wezwania niezwłocznie po jego doręczeniu. Co więcej osobie zatrzymanej, na jej żądanie, należy również bezzwłocznie umożliwić nawiązanie kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym w dostępnej formie oraz przeprowadzenie z nimi bezpośredniej rozmowy.

Pierwsze czynności procesowe, w tym pierwsze składane zeznania lub wyjaśnienia, mogą mieć istotny wpływ na dalszy przebieg całej sprawy. Z tego względu obecność obrońcy i jego czuwanie nad przestrzeganiem praw klienta mają szczególne znaczenie już od samego początku postępowania.

Organy ścigania oraz organy skarbowe w określonych przypadkach mają możliwość dokonania zabezpieczenia majątkowego lub blokady środków znajdujących się na rachunkach bankowych. Tego rodzaju działania mogą w krótkim czasie poważnie zakłócić płynność finansową przedsiębiorstwa, a także wpłynąć na możliwość pokrywania bieżących wydatków domowych. Zastosowanie zabezpieczenia lub blokady jest dopuszczalne wyłącznie po spełnieniu określonych przesłanek.

Jeżeli w danej sprawie przesłanki te nie występują albo istnieją podstawy do zakwestionowania zasadności zastosowanego środka, obrońca powinien jak najszybciej podjąć działania zmierzające do jego zaskarżenia. W wielu przypadkach skuteczne zakwestionowanie takiej decyzji pozwala odzyskać dostęp do środków potrzebnych zarówno do codziennego funkcjonowania, jak i do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Świadek jest zobowiązany do stawienia się na wezwanie oraz do składania zeznań zgodnych z prawdą, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań. Może również ustanowić pełnomocnika, jeżeli wymaga tego ochrona jego interesów w toczącym się postępowaniu. Podejrzany także ma obowiązek stawiania się na wezwania związane z przesłuchaniem, jednak przysługuje mu prawo do obrony. Może odmówić składania wyjaśnień w całości albo odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania, bez konieczności wskazywania przyczyny takiej decyzji.

Od początku postępowania ma również prawo korzystać z pomocy obrońcy i nie jest zobowiązany do wykazywania swojej niewinności.

W przypadku zatrzymania obrońca podejmuje niezwłocznie działania, kontaktując się z organami ścigania, uczestnicząc w przesłuchaniu, czuwając nad przestrzeganiem praw zatrzymanego oraz przygotowując strategię obrony przed ewentualnym posiedzeniem w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania. Szczególne znaczenie ma obecność obrońcy podczas przesłuchania, gdy podejrzany zdecyduje się wyjaśniać, ponieważ umożliwia ona bieżącą kontrolę sposobu formułowania pytań przez osoby prowadzące postępowanie. Obrońca weryfikuje, czy pytania nie sugerują odpowiedzi oraz czy pozostają zgodne z zasadami postępowania dowodowego. Kontroluje również treść sporządzanego protokołu, dbając o to, aby wiernie odzwierciedlał rzeczywisty przebieg czynności i wypowiedzi osoby przesłuchiwanej.

Jeżeli wobec podejrzanego zostanie zastosowane tymczasowe aresztowanie, obrońca zaskarża postanowienie sądu i podejmuje działania zmierzające do jego uchylenia albo zastąpienia aresztu wolnościowymi środkami zapobiegawczymi. W zależności od okoliczności sprawy mogą to być między innymi poręczenie majątkowe, dozór Policji, zakaz opuszczania kraju, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami lub zawieszenie w czynnościach służbowych.

Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności jest instytucją prawa karnego skarbowego, która pozwala na zakończenie postępowania w uproszczony sposób, bez konieczności przeprowadzania pełnego procesu sądowego. Skorzystanie z tej możliwości wymaga jednak przede wszystkim uiszczenia uszczuplonej należności publicznoprawnej, zapłaty kwoty odpowiadającej co najmniej najniższej karze grzywny przewidzianej za dany czyn, wyrażenia zgody na przepadek przedmiotów oraz uiszczenia co najmniej zryczałtowanej równowartości kosztów postępowania. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności nie jest jednak możliwe w niektórych sytuacjach przykładowo jeżeli przestępstwo skarbowe jest zagrożone karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności, jak również wtedy, gdy zachodzą przesłanki do zastosowania nadzwyczajnego obostrzenia kary.

Istotną korzyścią wynikającą z dobrowolnego poddania się odpowiedzialności jest to, że prawomocny wyrok zezwalający na skorzystanie z tej instytucji nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Karnego.

Nie zawsze zakończenie sprawy musi wiązać się z wpisem do Krajowego Rejestru Karnego. W zależności od okoliczności konkretnej sprawy, rozmiaru naruszenia oraz postawy sprawcy obrońca może dążyć do zastosowania rozwiązań pozwalających uniknąć takiego wpisu, takich jak dobrowolne poddanie się odpowiedzialności czy warunkowe umorzenie postępowania.

Jeżeli obrona zostanie podjęta odpowiednio wcześnie i zaistnieją ku temu przesłanki, możliwe jest również doprowadzenie do całkowitego umorzenia postępowania albo uzyskania wyroku uniewinniającego przed sądem.